Werkafspraken · HartVaatHAG / NHG · juni 2026

Hitte & Dehydratie — Sick day adviezen

Medicatieaanpassingen bij (verhoogd risico op) dehydratie · SIMS-N-KA2DO · Huisartsen Oog in AI
Wanneer medicatie aanpassen?
☀️
Hittegolf Langer dan 5 dagen achter elkaar warmer dan 25°C, waarvan minimaal 3 dagen boven 30°C
🚽
Diarree Meer dan 3× waterdunne diarree op één dag
🌡️
Koorts Langer dan 2 dagen koorts hoger dan 38,5°C
🤮
Braken Meer dan 3× overgeven op één dag
ℹ Adviezen gelden ook bij sterk verminderde vochtinname en elk ander ziek zijn met dehydratierisico. Bron: NHG-Standaard Gastro-enteritis (feb 2026) en Praktische handleiding CVRM (mrt 2026).
Risicogroepen
⚠️ Verhoogd risico op ernstige complicaties bij dehydratie
Patiëntkenmerken
  • Ouder dan 70 jaar
  • Verminderde nierfunctie (eGFR <60 of ACR ≥3)
  • Hartfalen
  • Diabetes mellitus type 2
  • Kwetsbare patiënt
Klachten bij (dreigende) dehydratie
  • Weinig/donkere urine
  • Duizeligheid bij opstaan (orthostase)
  • Dorst (let op: bij ouderen afwezig)
  • Sufheid
Acroniem: SIMS-N-KA2DO
Vraag bij risicogroepen naar gebruik van medicatie uit onderstaande groepen. Per feb 2026: 10 groepen (uitgebreid t.o.v. eerder).
S
SGLT2-remmers
Tijdelijk staken
I
Insuline
Overweeg staken*
M
Metformine
Tijdelijk staken
S
SU-derivaten
Overweeg staken*
N
NSAID's
Staken (def.)
K
Kaliumsparende diuretica
Overweeg halveren
A²
ACE-remmers / ARB's
Overweeg halveren
D
Diuretica
Overweeg staken*
O
Overige antihypertensiva
Overweeg halveren/staken
* Betrek in de overweging: patiëntkenmerken (leeftijd, comorbiditeit, kwetsbaarheid) én klinisch beeld (ernst, duur klachten, mate van ziek zijn).
DM-medicatie (SIMS) — bij koorts, braken, diarree en/of dehydratie
– Middel Advies Reden
S SGLT2-remmers
empagliflozine, dapagliflozine		 Tijdelijk staken Risico op euglykemische ketoacidose
I Insuline (snelwerkend) Overweeg staken*
alleen bij geen/zeer weinig intake		 Risico op hypoglykemie
Insuline ((middel)langwerkend) Niet staken. Overweeg doseringsaanpassing o.b.v. gemeten glucosewaarden.
M Metformine Tijdelijk staken Risico op lactaatacidose
S SU-derivaten
glimepiride, tolbutamide		 Overweeg staken* Risico op hypoglykemie
Gliclazide Staken alleen als naast dehydratie ook koolhydraatintake sterk verminderd is Risico op hypoglykemie
NSAID's (N)
– Middel Advies Reden
N NSAID's
ibuprofen, naproxen, diclofenac, celecoxib, etoricoxib, meloxicam		 Staken (indien mogelijk definitief) Risico op acute nierinsufficiëntie en elektrolytstoornissen. Ook te vermijden bij hartfalen!
Bloeddrukverlagende medicatie / hartfalen (KA2DO) — bij patiënten >70j, kwetsbaar of met comorbiditeit
– Middel Advies Reden
K Kaliumsparende diuretica
spironolacton, eplerenon		 Overweeg tijdelijk halveren Risico op acute nierinsufficiëntie en elektrolytstoornissen
A² ACE-remmers / ARB's
lisinopril, ramipril, candesartan, valsartan e.a.		 Overweeg tijdelijk halveren Risico op acute nierinsufficiëntie en elektrolytstoornissen
D Diuretica Overweeg tijdelijk staken
Hartfalen: overweeg lisdiuretica te halveren (niet staken) 		Risico op acute nierinsufficiëntie en elektrolytstoornissen
O Overige antihypertensiva
bètablokkers, calciumantagonisten e.a.		 Overweeg tijdelijk halveren of staken Risico op hypotensie
Overweeg controle eGFR, natrium en kalium. Zie tabel h1 in NHG-Standaard Gastro-enteritis (feb 2026) voor volledig overzicht (incl. digoxine, lithium e.a.).
✅ Altijd adviseren — ook bij hartfalen
Rollen en taken
POH-S / Doktersassistente
  • Vraag bij risicogroepen (>70j, DM2, hartfalen, nierproblemen, kwetsbaar) naar gebruik van: bloeddrukverlagende medicatie, diabetesmedicatie, hartfalenmedicatie, pijnstilling anders dan paracetamol
  • Noteer medicatie én dosering in dossier
  • Overleg met POH-S of huisarts over tijdelijke aanpassing
  • Adviseer 0,5 l extra vocht en NSAID's vermijden
  • Bel patiënt terug met advies + afspraak wanneer herstarten
Huisarts
  • Beoordeelt patiëntkenmerken (leeftijd, comorbiditeit, kwetsbaarheid) en klinisch beeld
  • Besluit over aanpassen van medicatie per SIMS-N-KA2DO
  • Overweeg controle eGFR, natrium en kalium
  • Houd rekening met hartfalenpatiënten: diuretica halveren, niet staken
Zie Praktische handleiding CVRM (mrt 2026) p.17 voor volledig overzicht antidiabetica én antihypertensiva.
📄 Patiënteninformatie
Brochure "Medicijnen even overslaan" (Nierstichting/SIDRIK, UU):
sidrik.sites.uu.nl — Patiëntbrochure Medicijnen even overslaan